Η ΠΟΣΠΗΕΦ εστιάζει σε προτάσεις σχετικά με το «οικονομικό αδιέξοδο» που αντιμετωπίζουν οι μικρομεσαίοι παραγωγοί, αναδεικνύοντας μεταξύ άλλων στον μεγάλο όγκο των περικοπών και κατά συνέπεια τη σημαντική απώλεια εσόδων. Στο πλαίσιο αυτό, τονίζεται η ανάγκη να τεθεί σε εφαρμογή άμεσα ο μηχανισμός αντιστάθμισης, ενώ προτείνεται και η δημιουργία ενός έκτακτου μηχανισμού στήριξης των εξαιρούμενων Φ/Β Σταθμών.
Αναλυτικά η επιστολή:
Αξιότιμε κύριε Υπουργέ,
Σε συνέχεια της παρουσίας της Γενικής Γραμματέως Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών στην εξαιρετικά επιτυχημένη ετήσια εκδήλωση της ΠΟΣΠΗΕΦ, για την οποία ευχαριστούμε θερμά, θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε για τα αποτελέσματα των διεργασιών των θεματικών συζητήσεων σχετικά με τα κρίσιμα ζητήματα και το οικονομικό αδιέξοδο στο οποίο έχουν περιέλθει οι μικρομεσαίοι παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας από Φωτοβολταϊκά και έχουν ως εξής:
1) Περικοπές – μηδενικές και αρνητικές τιμές
Στις θεματικές συζητήσεις παρουσιάστηκε σειρά μελετών και εκτιμήσεων για την πορεία του κλάδου αναφορικά με τις εκτιμήσεις για τις περικοπές ηλεκτρικής ενέργειας αλλά και τις ώρες που θα επικρατήσουν αρνητικές και μηδενικές τιμές. Όλες οι εκτιμήσεις των ερευνητών και στελεχών που έδωσαν το παρών, συγκλίνουν ως προς το γεγονός ότι το για το 2026, οι περικοπές ηλεκτρικής ενέργειας θα αγγίζουν τις 3,5TWh, δηλαδή διπλάσιες σχεδόν από τις περικοπές του 2025. Παράλληλα, θα πολλαπλασιαστούν οι μηδενικές και αρνητικές τιμές, κάτι που θα οδηγήσει σε συνολική απώλεια εισοδήματος για τους μικρομεσαίους Φ/β παραγωγούς περίπου 40%. Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι για το πρώτο δίμηνο του 2026, τα έσοδα ενός Φ/Β Σταθμού 500kw χωρίς στατικό περιορισμό και με 10% επιπλέον ισχύ είναι χαμηλότερα από τα έσοδα ενός Φ/Β Σταθμού 400kw με στατικό περιορισμό στο 73% της μέγιστης εγκατεστημένης ισχύος του.
Όπως αντιλαμβάνεστε, η απώλεια εσόδων της τάξεως του 40% πρακτικά συνεπάγεται οικονομικό αφανισμό των μικρομεσαίων επενδυτών, καθώς δεν θα μπορούν να εξυπηρετηθούν ούτε οι δανειακές τους υποχρεώσεις με αποτέλεσμα πολλά δάνεια να κοκκινίσουν, μία εξέλιξη που φάνταζε κάποτε ουτοπία για τον κλάδο των Φωτοβολταϊκών. Μάλιστα, το νούμερο αυτό, σύμφωνα με σχετική μελέτη του καθηγητή Παντελή Μπίσκα για λογαριασμό της ΠΟΣΠΗΕΦ, προϋποθέτει τη λειτουργία εντός του 2026 και των 900MW ΣΑΗΕ1 που προέκυψαν από τους 3 πρώτους διαγωνισμούς, κάτι που σήμερα μοιάζει εκτός πραγματικότητας.
1 700 MW δίωρων ΣΑΗΕ από τον Ιούλιο έως τον Δεκέμβριο 2026, και 200 MW τετράωρων ΣΑΗΕ από τον Δεκέμβριο 2026.
2) Μηχανισμός Αντιστάθμισης Περικοπών
Η λειτουργία στην πράξη του μηχανισμού Αντιστάθμισης Περικοπών θεσπίστηκε με ΥΑ το Μάρτιο του 2025 και προέβλεπε αναδρομική εφαρμογή για όλο το 2025. Σήμερα έπρεπε να υπάρχει οριστικοποιημένο πλαίσιο εφαρμογής και μέχρι τον Απρίλιο να έχουν γίνει οι σχετικοί υπολογισμοί για το ποιοι παραγωγοί υπέστησαν περισσότερες περικοπές από ότι έπρεπε και πόσα χρήματα θα έπρεπε να πάρουν και αντίστοιχα ποιοι υπέστησαν λίγες και θα έπρεπε να πληρώσουν. Στο συνέδριο του energypress τον Οκτώβριο το 2025 σύσσωμη η ηγεσία του ΥΠΕΝ δεσμεύονταν ότι μέχρι τέλος Δεκεμβρίου θα είναι έτοιμο το πλαίσιο λειτουργίας του. Έχουμε φτάσει στο Μάρτιο και ακόμη δεν έχει γίνει τίποτα.
Μας κάνει βέβαια αλγεινή εντύπωση το γεγονός ότι κανένας άλλος φορέας δεν διαμαρτύρεται. Γιατί άραγε?
Ο λόγος είναι προφανής. Τις ώρες που λαμβάνουν χώρα οι περικοπές, τα Φωτοβολταϊκά χάνουν το 80% της ημερήσιας παραγωγής τους, σε αντίθεση με άλλες τεχνολογίες (αιολικά η μονάδες σταθερής βάσης), οι οποίες έχουν άλλες 19 και πλέον ώρες για να καλύψουν την απώλεια. Άρα λοιπόν, όπως είναι εύκολα κατανοητό, κάποιοι απλώς ζημιώνονται και κάποιοι θυσιάζονται στο βωμό των ανισόρροπης ανάπτυξης – περικοπών της ενεργειακής αγοράς ως άλλες «Ιφιγένειες».
3) Σταθμοί Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΣΑΗΕ)
Διαπιστώνεται καθυστέρηση στην αξιολόγηση των αιτημάτων ΣΑΗΕ που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο της σχετικής πρόσκλησης του ΥΠΕΝ, σχεδόν 5 μήνες μετά την ολοκλήρωση της. Η ΥΑ που καθορίζει τη σύσταση της επιτροπής αξιολόγησης καθυστέρησε 4 μήνες και τώρα πρέπει να τρέξουμε για να καλυφθεί το χαμένο έδαφος, ούτως ώστε να είναι εφικτή η λειτουργία των πρώτων ΣΑΗΕ εντός του 2027.
Παράλληλα, πρέπει να θεσπιστούν επιπλέον περιορισμοί έγχυσης και απορρόφησης, προκειμένου να μπορούν να αξιολογηθούν ακόμη πιο γρήγορα τα αιτήματα και να χορηγηθούν ΟΠΣ με τέτοιο τρόπο ώστε αφενός να βελτιστοποιείται η αξιοποίηση του υφιστάμενου δικτύου ΔΕΔΔΗΕ και αφετέρου να μην χαθεί ούτε ένα έργο, καθώς είναι απολύτως αναγκαία για να επέλθει ισορροπία στον κλάδο. Σας έχουμε αποστείλει σχετική τροπολογία.
Αγαπητέ κ. Υπουργέ,
Στο σημείο που έχουμε φτάσει μαγικές λύσεις δεν υπάρχουν, προκειμένου να σταματήσει η αιμορραγία, τόσο των μικρομεσαίων Φ/Β παραγωγών, όσο και των τελικών καταναλωτών. Δεδομένου όμως ότι έχετε προσωπικά εσείς αναγνωρίσει ενώπιον όλων των φορέων των ΑΠΕ ότι τη βασική ευθύνη για τον εντελώς λανθασμένο ενεργειακό σχεδιασμό που οδηγεί σε οικονομική εξαθλίωση τους μικρομεσαίους παραγωγούς Φ/Β, τη φέρει πρωτίστως το ΥΠΕΝ, τότε αντιλαμβάνεστε ότι πρέπει να αναλάβετε άμεσα πρωτοβουλίες και να δώσετε λύσεις. Αντιλαμβανόμαστε ότι για τον εντελώς λανθασμένο ενεργειακό σχεδιασμό με τις παραλείψεις και ολιγωρίες τα τελευταία 5 έτη από το ΥΠΕΝ δεν είστε προσωπικά υπεύθυνος, καθώς μόλις κλείσατε 1 έτος σε αυτή τη θέση, ωστόσο σε εσάς πέφτει το φορτίο της ευθύνης προκειμένου να διασωθούν χιλιάδες μικρομεσαίες επενδύσεις φωτοβολταϊκών.
Άλλωστε, οι ΑΠΕ και κυρίως οι φωτοβολταϊκοί σταθμοί είναι αυτοί που έχουν συμβάλλει τα μέγιστα τα τελευταία έτη στην κατακόρυφη πτώση της χονδρικής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας, δημιουργώντας σημαντικό όφελος για τον τελικό καταναλωτή, όπως επισήμανε ο υφυπουργός ΠΕΝ κ. Νικόλαος Τσάφος σε πρόσφατο άρθρο του. Παράλληλα, προσφέρουν ενεργειακή ανεξαρτησία στη χώρα μας, σε μία περίοδο όπου λόγω των πολεμικών συγκρούσεων οι τιμές ΦΑ και πετρελαίου έχουν πάρει την ανιούσα. Για να συνεχίσει όμως αυτή η σημαντική συνεισφορά των ΑΠΕ και ιδίως των Φ/Β, θα πρέπει σε αυτή τη δύσκολη συγκυρία να στηριχθούν και να ενισχυθούν, προκειμένου να επιβιώσουν. Δεν γίνεται από τη μία να τονίζουμε τη συνεισφορά τους και από την άλλη να μην κάνουμε ότι είναι δυνατό για να διασφαλίζουμε την επιβίωση τους.
Από τις εργασίες του συνεδρίου μας, προέκυψαν ως λύσεις τόσο με βραχυπρόθεσμο, όσο και μακροπρόθεσμο χαρακτήρα τα εξής:
1) Η δημιουργία ενός έκτακτου μηχανισμού στήριξης των εξαιρούμενων Φ/Β Σταθμών. Η δημιουργία ενός έκτακτου μηχανισμού στήριξης των εξαιρούμενων Φ/Β Σταθμών που πλήττονται από τις περικοπές αλλά και από τις μηδενικές και αρνητικές τιμές, με τη συμμετοχή όλων των τεχνολογιών, έναν ανάλογο «ενεργειακό ESM», έτσι ώστε να περάσουμε αυτό το κρίσιμο σταυροδρόμι, με την παντελή απουσία αποθήκευσης και με γνώμονα το να σταθούν όρθιοι αυτοί που περισσότερο πλήττονται και να μην δημιουργηθούν φαινόμενα αφανισμού των μικρομεσαίων επενδυτών από την ενεργειακή αγορά. Για το λόγο αυτό λοιπόν προτείνουμε και συγκεκριμένους 3 πόρους από τους οποίους θα μπορούσαν να αντληθούν κονδύλια και να διατεθούν για στήριξη των επενδύσεων όλο αυτό το διάστημα. Συγκεκριμένα:
I. Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης
a. Κατά την περίοδο της πρωτόγνωρης ενεργειακής κρίση που μάστιζε όλη την υφήλιο, η συνεισφορά των ΑΠΕ και κυρίως των Φωτοβολταϊκών ήταν καταλυτική, καθώς χρηματοδότησαν, μέσω του ΕΛΑΠΕ, με περισσότερα από 3 δις ευρώ το Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης, χρήματα με τα οποία η κυβέρνηση ορθώς έκανε κοινωνική πολιτική στηρίζοντας με επιδότηση στο τιμολόγιο τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Αυτή φυσικά είναι και η μεγάλη συνεισφορά της πράσινης ενέργειας και όλου του κλάδου των ΑΠΕ, που είναι λοιδορημένος στο ευρύ κοινό. Σήμερα λοιπόν, ένα εύλογο ποσό από το ταμείο ενεργειακής μετάβασης πρέπει να καταλήξει στο μηχανισμό αυτό.
II. Ποσοστό από τα δικαιώματα ρύπων. Ένα σημαντικό ποσό θα πρέπει να προέλθει από τα δικαιώματα ρύπων.
III. Πάροχοι ηλεκτρικής ενέργειας. Είναι εξοργιστικό και σκανδαλώδες εν έτη 2026, με ευθύνες της πολιτικής ηγεσίας, να συνεχίζεται η κερδοσκοπία των παρόχων ηλεκτρικής ενέργειας σε βάρος των παραγωγών, της κοινωνίας και των καταναλωτών. Γνωρίζετε ότι πολλές ώρες της ημέρας πλέον, η οριακή τιμή συστήματος έχει μηδενική τιμή και αυτό θα συνεχίζεται για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα όσο συνδέονται νέες ΑΠΕ. Την ίδια στιγμή όμως, αυτές τις μηδενικές τιμές δεν τις επωφελείται ο τελικός καταναλωτής. Γιατί άραγε? Γιατί ο προμηθευτής εκείνη την ώρα αγοράζει με τιμή μηδέν και πουλάει με υψηλές τιμές.
Προκύπτει λοιπόν αισχροκέρδεια και ένα μέρος των κερδών πρέπει να έρθει στον μηχανισμό που προτείνουμε.
Το επόμενο διάστημα θα επανέλθουμε με ακόμη πιο συγκεκριμένη και κοστολογημένη πρόταση για την άμεση καταβολή έκτακτης ενίσχυσης στους Φ/Β παραγωγούς προκειμένου να κρατήσουν όρθιες τις επενδύσεις τους.
2) Άμεση παράταση των συμβάσεων λειτουργικής ενίσχυσης διαφορικής προσαύξησης κατά 7 έτη.
Είναι μία πρακτική που έχει προηγούμενη εφαρμογή αφού υιοθετήθηκε και την περίοδο του new deal. Το συγκεκριμένο μέτρο θα δώσει τη δυνατότητα στους παραγωγούς να επιμηκύνουν τα δάνεια τους πριν αυτά κοκκινίσουν και μεταφερθεί το πρόβλημα και στις τράπεζες. Παράλληλα, θα δώσει οικονομική ανάσα στους μικρομεσαίους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας από Φ/Β προκειμένου να ανταπεξέλθουν στην κάλυψη των λειτουργικών εξόδων των Φ/Β Σταθμών. Δεν κοστίζει τίποτα στον κρατικό προϋπολογισμό και είναι θεωρούμε απολύτως λογικό και δίκαιο, δεδομένου ότι έχετε αναγνωρίσει ότι τη βασική ευθύνη για την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί την έχει το ίδιο το υπουργείο.
3) Άμεση λειτουργία του μηχανισμού αντιστάθμισης περικοπών.
Πρέπει άμεσα να λειτουργήσει ο μηχανισμός αντιστάθμισης περικοπών, ο οποίος θα πρέπει να υλοποιηθεί με τέτοιο τρόπο, ώστε να διασφαλίζεται η ανακατανομή των περικοπών με δίκαιο και ισότιμο τρόπο μεταξύ όλων των τεχνολογιών. Όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, δεν γίνεται ορισμένοι παραγωγοί απλά να ζημιώνονται κατά ένα μικρό ποσοστό και κάποιοι να καταστρέφονται. Συνεπώς, το ΥΠΕΝ πρέπει να διασφαλίσει καταρχήν την άμεση λειτουργία του μηχανισμού με δίκαιο και ισότιμο τρόπο μεταξύ όλων των τεχνολογικών.
Παράλληλα, αναφορικά με τους Φ/Β Σταθμούς, θα πρέπει να υπάρξει ιδιαίτερη μέριμνα για τα έργα κάτω του 1MW που ηλεκτρίστηκαν μέχρι και το 2023, σύμφωνα και με τις προβλέψει του Ν. 4951/2022, καθώς οι περικοπές συνέβησαν τα επόμενα έτη με την αθρόα είσοδο ΑΠΕ που δε μπορούσε να «σηκώσει» το σύστημα. Συνεπώς, θεωρούμε θεμιτό, οι παλαιότεροι επενδυτές, οι οποίοι δεν ήταν δυνατό να γνωρίζουν την απαράδεκτη λογική του overbooking που ακολουθήθηκε από το ΥΠΕΝ, να μην επιβαρυνθούν το ίδιο με τουςδνεότερους ή αυτούς που υλοποιούν σήμερα τις επενδύσεις τους και γνωρίζουν το περιβάλλον στο οποίο θα λειτουργήσουν οι Φ/Β τους σταθμοί. Άλλωστε, η ίδια λογική ακολουθείται και στις ΟΠΣ που χορηγούνται από τον ΑΔΜΗΕ, όπου οι νέοι Φ/Β Σταθμοί μπορούν να περιοριστούν έως 100% χωρίς να δικαιούνται καμία αποζημίωση.
4) Επιδότηση εγκατάστασης μπαταριών χωρίς την προϋπόθεση ύπαρξης Φωτοβολταϊκού σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Με τον τρόπο αυτό, επιχειρήσεις και νοικοκυριά θα μπορούν να απορροφούν ενέργεια από το δίκτυο τις ώρες που η οριακή τιμή είναι μηδέν ή και αρνητική και θα το χρησιμοποιούν τις άλλες ώρες που η ενέργεια είναι ακριβότερη. Προφανώς, αυτό προϋποθέτει την ολοκλήρωση εγκατάστασης έξυπνων μετρητών που έχει αργήσει χαρακτηριστικά αλλά και την ύπαρξη πορτοκαλί τιμολογίων για όλους.
Αγαπητέ κ Υπουργέ,
Στο σημείο που έχουμε φτάσει δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο, ούτε στιγμής. Οι μικρομεσαίοι παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας βρίσκονται στο χείλος της χρεοκοπίας και δεν είναι δυνατό το ΥΠΕΝ να μην έχει ήδη πάρει πρωτοβουλίες για να δοθεί ανάσα στους χιλιάδες μικροεπενδυτές που κινδυνεύουν να καταστραφούν από παραλείψεις και ολιγωρίες του υπουργείου που μας οδήγησαν σε αυτή την κατάσταση.
Για τους λόγους αυτούς, παρακαλούμε να αξιολογήσετε άμεσα τις παραπάνω προτάσεις και να τις συζητήσουμε στο πλαίσιο της συνάντησης, την οποία ήδη έχουμε ζητήσει.
Πηγή: energypress
