Σε συνέχεια της συνάντησης των φορέων των ΑΠΕ στο ΥΠΕΝ στις 26.03.2026, αλλά και των ανακοινώσεων και άρθρων που ακολούθησαν, αισθάνομαι την ανάγκη να τοποθετηθώ δημόσια.
Ο δημόσιος διάλογος διεξάγεται σε πολύ βαρύ κλίμα. Τα στοιχεία από πάρκα στο ΔΕΔΔΗΕ δείχνουν ότι κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026 οι περικοπές ξεπερνούν το 50%.
Είναι πλέον ξεκάθαρο ότι η καταστροφική κατάσταση που βιώνουν σήμερα οι φωτοβολταϊκοί παραγωγοί οφείλεται στην ανεύθυνη και, κατά την άποψή μου, παράνομη στάση της Ελληνικής Κυβέρνησης, η οποία μεταξύ άλλων:
- Δεν εφαρμόζει τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό 2019/943, άρθρο 13, που προβλέπει υποχρέωση αποζημίωσης των περικοπών.
- Δεν εφαρμόζει την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2019/944, άρθρο 42, όπως ενσωματώθηκε στον ν. 4986/2022, που αφορά ουσιαστικά την ανεμπόδιστη χορήγηση όρων σύνδεσης ΑΠΕ σε σταθμούς αποθήκευσης.
- Ακολουθεί αντιφατική πολιτική: από τη μία επιδιώκει την ανεμπόδιστη είσοδο νέων ΑΠΕ και από την άλλη εμποδίζει την είσοδο των μπαταριών, δηλαδή ακριβώς της υποδομής που είναι απαραίτητη για τη βιώσιμη ανάπτυξη των ΑΠΕ.
Είναι παρήγορο ότι εκπρόσωποι συλλόγων, οι οποίοι παλαιότερα μιλούσαν για κίνδυνο «κανιβαλισμού» των τιμών από την είσοδο μπαταριών άνω του 1 GW, αναγνωρίζουν σήμερα ότι πρέπει να προχωρήσουν άμεσα όλα τα έργα stand-alone αποθήκευσης (ΣΑΗΕ) που κατατέθηκαν στην πρόσκληση του ΥΠΕΝ.
Από την άλλη, θεωρώ αδιανόητο να χαρακτηρίζονται από εκπροσώπους φωτοβολταϊκών συλλόγων ως «άφρονες» ή «υπερφίαλοι» οι συνάδελφοι που κατασκεύασαν έργα ΣΕΔΠ, λες και ευθύνονται επειδή πίστεψαν στο ίδιο το θεσμικό πλαίσιο που θέσπισε η Πολιτεία.
Ποιο ακριβώς είναι το “υπερφίαλο άνοιγμα”;
Το ότι έκαναν χρήση των νόμων που ψήφισε το Ελληνικό Κράτος και επένδυσαν στην πράσινη ανάπτυξη;
Το ότι επένδυσαν σε μια τεχνολογία στην οποία η χώρα μας διαθέτει σαφές συγκριτικό πλεονέκτημα;
Το ότι συμβάλλουν όχι μόνο στην προστασία του περιβάλλοντος, αλλά και στη μείωση της ενεργειακής εξάρτησης της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τα ορυκτά καύσιμα;
Το ότι συνεισφέρουν στη μείωση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας για τους καταναλωτές;
Έφταιξαν δηλαδή οι συνάδελφοι επειδή δεν μπορούσαν να φανταστούν ότι η Ελληνική Κυβέρνηση θα αδιαφορήσει για την οικονομική τους επιβίωση, παραβιάζοντας κοινοτικούς κανόνες και εθνικές διατάξεις που υποτίθεται ότι υπάρχουν για να τους προστατεύουν;
Αν ένας νέος οδηγός βρεθεί βαριά τραυματισμένος στο νοσοκομείο επειδή συγκρούστηκε με όχημα που οδηγούσε μεθυσμένος οδηγός, ο οποίος έτρεχε με 120 χλμ./ώρα και παραβίασε ερυθρό σηματοδότη, είναι λογικό να κατηγορήσουμε το θύμα ως «άφρονα» και «υπερφίαλο» επειδή επέλεξε να κυκλοφορεί με ένα Yaris και όχι με ένα άρμα Leopard;
Ακριβώς το ίδιο παράλογη είναι και αυτή η επιχειρηματολογία.
Για την παράταση των συμβάσεων
Η παράταση των συμβάσεων πρέπει ξεκάθαρα να δοθεί μόνο στα πάρκα με ΣΕΔΠ, ώστε να αντισταθμιστεί, έστω εν μέρει, η ζημία που έχουν υποστεί από την απαράδεκτη και ουσιαστικά παράνομη λειτουργία της Πολιτείας εις βάρος τους.
Αντίθετα, σε περίπτωση που δοθεί αντίστοιχη παράταση και στα πάρκα με ΣΕΣΤ, τίθεται σοβαρό ζήτημα παράνομης κρατικής ενίσχυσης, καθώς τα έργα αυτά δεν υφίστανται αντίστοιχη ζημία.
Ας το δούμε απλά: όταν η κυβέρνηση χορήγησε Fuel Pass και επιδότηση στην αντλία για να στηρίξει τους οδηγούς συμβατικών οχημάτων απέναντι στις υπέρογκες αυξήσεις καυσίμων λόγω πολέμου, πόσο παράλογο θα ήταν να διεκδικήσω κι εγώ, ως ιδιοκτήτης ηλεκτρικού αυτοκινήτου, την ίδια ενίσχυση;
Ακριβώς το ίδιο παράλογο είναι να εξισώνονται ανόμοιες περιπτώσεις.
Για περαιτέρω λειτουργική ενίσχυση στα έργα ΣΕΔΠ
Με βρίσκει απολύτως σύμφωνο κάθε μέτρο περαιτέρω λειτουργικής ενίσχυσης στα έργα με ΣΕΔΠ, διότι έτσι αντιμετωπίζονται στρεβλώσεις που γεννήθηκαν από την παράνομη και απαράδεκτη λειτουργία της Πολιτείας εις βάρος τους.
Οι ενισχύσεις αυτές δεν συνιστούν παράνομες κρατικές ενισχύσεις. Αν τις λαμβάνουν και κάποια funds που έχουν αγοράσει ή αναπτύξει πάρκα, τότε η αρχή της ίσης μεταχείρισης επιβάλλει να τις λάβουν και αυτά.
Θεωρώ επίσης απολύτως δικαιολογημένες οικονομικές λειτουργικές ενισχύσεις σε Φ/Β με ΣΕΔΠ, ώστε να περιοριστούν οι ανισότητες στις οικονομικές απώλειες μεταξύ διαφορετικών τεχνολογιών ΑΠΕ που λειτουργούν υπό ΣΕΔΠ.
Δεν εξαλείφεται κανένα οικονομικό σήμα της αγοράς υπέρ τεχνολογιών που εγχέουν ενέργεια σε όλη τη διάρκεια του έτους. Αντίθετα, το πραγματικά λανθασμένο σήμα το εκπέμπει σήμερα η ίδια η Πολιτεία, όταν αρνείται να δώσει άδεια σε μπαταρίες — δηλαδή στο εργαλείο που θα επέτρεπε στα φωτοβολταϊκά να συμβάλουν ουσιαστικά στην ηλεκτροδότηση της οικονομίας σε πολύ μεγαλύτερο χρονικό εύρος της ημέρας.
Το levelized cost of energy των φωτοβολταϊκών σε συνδυασμό με μπαταρία είναι εξαιρετικά ανταγωνιστικό σε σχέση με άλλες τεχνολογίες. Αυτό παύει να ισχύει μόνο όταν η Πολιτεία εμποδίζει την αδειοδότηση των μπαταριών, με αποτέλεσμα μεγάλο — ίσως και το μεγαλύτερο — μέρος της παραγωγής να χάνεται.
Για το μήνυμα προς την υπερπροσφορά
Όλοι συμφωνούμε ότι πρέπει να σταλεί ένα σαφές μήνυμα προς την υπερπροσφορά που έρχεται. Και δεν υπάρχει καλύτερος τρόπος από την εφαρμογή της αρχής “Last In – First Out” στις διαδικασίες των περικοπών.
Ο ν. 4951/2022 ορίζει ξεκάθαρα ότι οι φωτοβολταϊκοί σταθμοί που ολοκλήρωσαν την κατασκευή τους πριν από την 31.12.2022 εξαιρούνται πλήρως από κάθε είδους περικοπή. Οι σταθμοί που υπέβαλαν δήλωση ετοιμότητας μετά την 31.12.2022 υπάγονται στις στατικές περικοπές της κατηγορίας τους, αλλά και σε δυναμικές περικοπές έως 5% της ετήσιας ενεργειακής απολαβής τους.
Άρα, οι επενδυτές-παραγωγοί που προχώρησαν σε αυτά τα έργα γνώριζαν ότι, πέραν των ανωτέρω περιορισμών, θα εξαιρούνταν από οποιαδήποτε περαιτέρω περικοπή σε σχέση με μεταγενέστερα έργα.
Προς επίρρωση αυτής της λογικής, ο εθνικός νομοθέτης, με τον ν. 5106/2024, άρθρο 120 παρ. 4, αποστέλλει σαφές μήνυμα προστασίας των παλαιότερων έργων, ορίζοντας ότι έργα που λαμβάνουν προσφορά σύνδεσης μετά την 1.5.2024 δύνανται να υπόκεινται σε απεριόριστη μείωση της μέγιστης ισχύος παραγωγής τους, ακόμη και σε πλήρη περιορισμό της εγχεόμενης ενέργειας.
Την ανωτέρω επιχειρηματολογία έχει ήδη καταθέσει η ΠΟΣΠΗΕΦ στον δημόσιο διάλογο με επιστολή της προς το ΥΠΕΝ.
Για τον μηχανισμό αποζημίωσης και τον ΕΛΑΠΕ
Είναι αλήθεια ότι οι πόροι που συλλέγονταν μέσω της Χρέωσης Προμηθευτών (ΠΧΕΦΕΛ) του ν. 4414/2016 κατευθύνονταν αποκλειστικά στον ΕΛΑΠΕ, για την εξυπηρέτηση των υφιστάμενων συμβάσεων και των εγκεκριμένων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχημάτων λειτουργικής ενίσχυσης των παραγωγών ΑΠΕ.
Επομένως, είναι απολύτως εύλογο να συζητείται σήμερα μια αντίστοιχη λύση.
Ο μηχανισμός αποζημίωσης των περικοπών προβλέπει ότι ο παραγωγός αποζημιώνεται από τον διαχειριστή που επιβάλλει την περικοπή λόγω ανακατανομής. Όμως ο διαχειριστής, όπως είναι προφανές, δεν διαθέτει από μόνος του τους αναγκαίους πόρους και θα πρέπει να τους ανακτά από κάπου. Η πιο λογική πηγή είναι ο ΕΛΑΠΕ, ο οποίος θα μπορούσε να τροφοδοτείται μέσω ενός μηχανισμού τύπου ΠΧΕΦΕΛ.
Για μηχανισμούς τύπου ΑΔΙ και εξισορρόπησης
Η συζήτηση για συμμετοχή των ΑΠΕ σε μηχανισμούς εξισορρόπησης — κυρίως καθοδικών, αλλά ενδεχομένως και ανοδικών σε ορισμένες περιπτώσεις — δεν είναι εκτός λογικής. Σ’ αυτήν την περίπτωση, οι σταθμοί ΑΠΕ θα ήταν επιλέξιμοι για τη λήψη εσόδων από πιθανούς μελλοντικούς μηχανισμούς αποζημίωσης ισχύος ή ευελιξίας. Επομένως, οποιαδήποτε δογματική αντίρρηση στην περίληψη των σταθμών ΑΠΕ σε τέτοιους μελλοντικούς μηχανισμούς είναι μη δόκιμη.
Αυτό που πρέπει να ξεκαθαριστεί είναι ότι τα Φ/Β με ΣΕΔΠ δεν ζητιανεύουν σήμερα ενίσχυση από κανέναν.
Ζητούν να λάβουν τμήμα από τον πλούτο που δημιουργούν στην αγορά — τμήμα που χάνουν εξαιτίας της παράνομης και απαράδεκτης λειτουργίας της, με ευθύνη της σημερινής Ελληνικής Κυβέρνησης.
___________
ΤΣΙΚΟΥΡΑΣ ΠΕΤΡΟΣ
ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΠΟΣΠΗΕΦ
ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΕΚΦΡΑΖΕΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΓΡΑΦΟΝΤΟΣ .
